Ray dẫn hướng thang máy là gì? Cấu tạo, phân loại và cách lựa chọn

Ray dẫn hướng thang máy là gì?

Ray dẫn hướng thang máy (rail thang máy) là bộ phận định hướng chuyển động cho cabin và đối trọng, được lắp đặt dọc theo giếng thang, giúp thang máy di chuyển theo phương thẳng đứng với hành trình đã được thiết lập sẵn. Ray dẫn hướng phải đạt chất lượng cao, đảm bảo độ cứng, độ bền đạt tiêu chuẩn để giữ tải trọng và cabin, giúp thang máy vận hành ổn định, đảm bảo an toàn.

Cấu tạo và chức năng của ray dẫn hướng thang máy

Hãy cùng Trường Sinh tìm hiểu cấu tạo và chức năng của ray dẫn hướng thang máy:

Cấu tạo của ray 

Ray dẫn hướng thang máy thường được sản xuất bằng thép tốt, chất lượng cao, được nung nóng chảy rồi đổ vào các khuôn định hình. Sau đó chúng sẽ được gia công lại bằng máy phay, tiện, mài chuyên dùng (ray đúc). Ngoài ra, ray còn được sản xuất từ các lá thép được tạo hình bằng máy cán thép (ray tôn cuốn).

Mỗi cây ray dẫn hướng thang máy sẽ thường được sản xuất với độ dài theo tiêu chuẩn là 5m.
 

Chức năng của ray

Ngoài chức năng chính là giúp cabin và đối trọng chuyển động theo phương thẳng đứng một cách ổn định, an toàn. Ray dẫn hướng thang máy còn có các chức năng khác như sau:

• Duy trì sự ổn định và trải nghiệm người dùng: Ray dẫn hướng giúp thang máy di chuyển mượt mà, trơn tru, không rung lắc khi tốc độ cao, nâng cao trải nghiệm cho người sử dụng.
• Giảm ma sát và hao mòn: Ray dẫn hướng sẽ giúp giảm ma sát giữa cabin và hệ thống dẫn hướng, góp phần giảm hao mòn và kéo dài tuổi thọ của thang máy.
• Đảm bảo an toàn: Thang máy có thể di chuyển chính xác theo thiết kế ban đầu, đảm bảo không bị lệch hướng và giữ cho cabin thang máy không rơi tự do khi thắng cơ hoạt động.
• Nâng cao hiệu suất hoạt động: Ray dẫn hướng giúp thang máy hoạt động một cách hiệu quả, bền bỉ theo thời gian, giảm tiêu hao năng lượng và tối ưu chi phí bảo trì.

Phân loại ray dẫn hướng thang máy 

Ray dẫn hướng thang máy có thể được phân loại theo những cách sau:

Dựa theo kích thước ray

Các loại ray dẫn hướng sẽ được sản xuất theo nhiều kích thước khác nhau, phổ biến là T50, T70, T75, T89, T90, T114…Tùy vào tải trọng và thiết kế của hệ thống thang máy mà sẽ lựa chọn kích thước ray khác nhau.

Dựa theo hình dạng ray

• Ray hình chữ T: Đây là loại ray tiêu chuẩn được sử dụng phổ biến, tiết diện chữ T, có chức năng giúp cabin và đối trọng di chuyển theo phương thẳng đứng ổn định, an toàn.
• Ray rỗng (ống hộp, ray hình đặc biệt): Đây là loại ray ít phổ biến trên thị trường, thường phải đặt gia công riêng theo bản vẽ, dùng cho các công trình thiết kế riêng, các công trình cải tạo.

Dựa theo phương pháp sản xuất

• Ray kéo nguội: Ray sẽ được sản xuất bằng cách kéo nguội thép chất lượng cao. Loại ray này sẽ có độ chính xác cao, bề mặt nhẵn mịn, ít cong vênh và khả năng chịu tải lớn.
• Ray cán nóng: Phương pháp này sẽ cán thép ở nhiệt độ cao, loại ray sẽ có độ bền tốt nhưng có bề mặt thô hơn so với ray kéo nguội.

Các loại ray dẫn hướng chữ T phổ biến trên thị trường

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại ray dẫn hướng chữ T được sử dụng phổ biến như:

Tên ray dẫn hướng chữ T	Nội dung	Hình ảnh sản phẩm
Ray thang máy T50	Được dùng cho cabin và đối trọng của thang máy tải thực phẩm, thang máy tải hàng nhỏ với tải trọng từ 50 - 200kg
Ray thang máy T78	Là loại ray dẫn hướng cho thang máy có tải trọng từ 300 - 600kg
Ray thang máy T89	Sử dụng cho thang máy có tải trọng từ 600 - 1000kg
Ray thang máy T114	Sử dụng cho thang máy có tải trọng từ 1000kg trở lên
Ray thang máy TH5A (5K)	Được làm từ tôn uốn với chiều dài ray là 5m, trọng lượng 17,5kg

Tiêu chuẩn ray dẫn hướng thang máy

Tiêu chuẩn ray dẫn hướng thang máy được quy định trong tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5867:2009, TCVN 8040:2009 (ISO 7465:2007) và một số tiêu chuẩn quốc tế khác.

Quý khách hàng/bạn đọc có thể tham khảo TCVN 5867:2009 về yêu cầu đối với ray dẫn hướng như sau:

• Ray dẫn hướng kiểu chữ T (xem Mục số 6 TCVN 8040:2009)
• Ray dẫn hướng cho cabin hoặc cho đối trọng phải cứng vững khi thang máy vận hành bình thường, dưới tác động của tải trọng ngang, độ biến dạng của ray ở mọi vị trí và theo mọi phương không được lớn hơn 3 mm. Độ cong do lực ngang gây ra khi thử nghiệm thang máy cũng không được lớn hơn giá trị bảo đảm thang máy bảo đảm an toàn.
• ….

Quy trình lắp đặt ray dẫn hướng thang máy

Việc lắp đặt ray dẫn hướng thang máy đòi hỏi đội ngũ lắp đặt có chuyên môn kỹ thuật cao, đảm bảo mọi công đoạn lắp đều chính xác. Quy trình này gồm các bước chính như sau:

• Bước 1: Khảo sát và chuẩn bị vật tư: Tiến hành kiểm tra kích thước thực tế của giếng thang, chuẩn bị đầy đủ vật tư (ray, bát nối, bu lông…) và các thiết bị chuyên dụng phục vụ lắp đặt (máy dọi laser, thước đo…)
• Bước 2: Thả dây rọi và định vị: Kỹ thuật viên sẽ sử dụng thiết bị chuyên dụng như máy dọi laser để xác định các đường chuẩn thẳng đứng tuyệt đối từ trên xuống dưới các vị trí sẽ lắp ray.
• Bước 3: Lắp đặt các giá đỡ: Dựa theo các đường dọi được định vị, tiến hành khoan và lắp đặt các giá đỡ vào vách bê tông hoặc dầm thép của giếng thang, đảm bảo khoảng cách giữa các giá đỡ đúng theo bản vẽ.
• Bước 4: Lắp đặt thanh ray đầu tiên: Lắp các thanh ray đầu tiên (dưới cùng) vào đúng vị trí, căn chỉnh theo dây dọi và cố định tạm thời vào giá đỡ.
• Bước 5: Lắp đặt tiếp các thanh ray: Tiến hành lắp lần lượt các ray tiếp theo (lên trên), sử dụng bát nối ray để liên kết chắc chắn các đoạn ray với nhau.
• Bước 6: Căn chỉnh hệ thống ray: Sau khi hoàn thành, kỹ thuật viên sẽ căn chỉnh tổng thể hệ thống ray, kiểm tra và điều chỉnh sao cho chính xác theo yêu cầu của nhà sản xuất.
• Bước 7: Siết chặt và kiểm tra: Khi hoàn thiện căn chỉnh, tiến hành siết chặt tất cả các bu lông, ốc vít. Kiểm tra lại lần cuối để đảm bảo không có sai sót.

Vì sao nên dùng ray dẫn hướng thép thay vì dùng ray sắt U,I,V?

Một số lý do khiến ray dẫn hướng thép được ưa chuộng hơn gồm:

• Độ an toàn và ổn định cao: Có thể dễ dàng trang bị thêm bộ thắng cơ khí, đảm bảo thang vận hành mượt mà, ổn định, đảm bảo an toàn khi xảy ra sự cố.
• Độ bền cao, dễ thi công: Ray dẫn hướng thép có độ bền rất cao, dễ thi công và lắp đặt.
• Bảo dưỡng dễ dàng: Sử dụng nhớt bảo dưỡng thay vì mỡ bò, sạch sẽ hơn các loại ray sắt U,I,V.

Kinh nghiệm lựa chọn ray dẫn hướng thang máy

Với kinh nghiệm thi công lắp đặt thang máy gia đình, Trường Sinh xin chia sẻ một số kinh nghiệm lựa chọn ray dẫn hướng thang máy để quý khách hàng có thể tham khảo:

• Dựa trên tải trọng và tốc độ: Đối với thang máy gia đình (tải trọng nhỏ thường dùng ray chữ T như T75, T78 để tiết kiệm chi phí nhưng vẫn đủ độ cứng, độ ổn định cao. Nếu đối với những thang máy tải trọng lớn sẽ sử dụng ray chữ T lớn hơn (T89, T114) để giảm rung lắc.
• Chất liệu đạt chuẩn: Ray cần phải được sản xuất tỉ mỉ từ thép chất lượng cao, bề mặt nhẵn, độ thẳng gần như tuyệt đối, đảm bảo hoạt động bền bỉ và ổn định.
• Xuất xứ từ thương hiệu uy tín: Ưu tiên các loại ray dẫn hướng chính hãng xuất xứ từ thương hiệu uy tín, đạt các tiêu chuẩn quốc tế.
• Đơn vị cung cấp: Hãy lựa chọn nhà cung cấp ray dẫn hướng uy tín, có giấy tờ rõ ràng, báo giá minh bạch, được đánh giá tích cực, thi công chính xác.

Việc lựa chọn ray dẫn hướng thang máy phù hợp và đạt chất lượng cao sẽ giúp quá trình vận hành được ổn định, trơn tru và đảm bảo an toàn. Nếu quý khách hàng có nhu cầu tìm kiếm đơn vị thi công lắp đặt thang máy gia đình chuyên nghiệp, hãy liên hệ với Trường Sinh qua hotline 0984 601 683 để được tư vấn miễn phí!