Thang máy có phòng máy (ký hiệu là MR - Machine room), là loại thang máy có phòng máy riêng biệt trên đỉnh hố thang. Phòng máy sẽ là nơi đặt các thiết bị như: tủ điện, tủ điều khiển, hệ thống máy kéo và phanh cơ. Loại máy kéo sử dụng sẽ là loại có hộp giảm tốc trục vít (hộp số) hoặc loại không có hộp giảm tốc trục vít (không có hộp số).
Thang máy có phòng máy thường được sử dụng trong thang máy tải khách và thang máy tải thực phẩm.
Về cơ bản, thang máy có phòng máy sẽ có cấu tạo như sau:
| Bộ phận | Chức năng |
| Bộ giảm chấn | - Dừng đối trọng hoặc cabin khi chúng di chuyển quá giới hạn cho phép - Hấp thụ các chấn động của cabin và đối trọng khi va vào thiết bị giảm chấn - Giảm rung lắc khi thang máy dừng các tầng |
| Cabin | - Là khoang rỗng dùng để chứa người và di chuyển người, hàng hóa lên các tầng |
| Khung cabin | Nâng đỡ cabin lên xuống |
| Tủ điện | Cung cấp nguồn điện cho thang máy |
| Đối trọng | - Giúp cân bằng khối lượng cabin - Giúp thang máy di chuyển nhẹ nhàng, không rung lắc và ổn định |
| Bộ chống quá tốc độ | Phát hiện thang máy di chuyển quá tốc |
| Ray dẫn hướng | Đảm bảo cabin và đối trọng di chuyển theo phương thẳng đứng |
| Cáp bộ chống quá tốc độ | Kết nối với bộ chống quá tốc và kích hoạt thắng cơ khi xảy ra sự cố |
| Puli căng cáp bộ chống quá tốc độ | Điều chỉnh và tạo độ căng của cáp để cáp chống quá tốc làm việc hiệu quả |
| Shoe dẫn hướng | Dẫn hướng cho cabin, đối trọng di chuyển theo đúng ray dẫn |
| Cáp tải | Chịu lực lớn nhất để kéo cabin lên xuống |
| Bộ truyền cửa tầng | Trang bị giúp đóng và mở cửa mỗi tầng |
| Bộ báo tải | Xác định tải trọng cabin và cảnh báo khi quá tải |
| Thắng cơ | Hoạt động khi bộ chống quá tốc được kích hoạt |
| Puli treo cabin | Treo đối trọng và cabin bằng hệ thống cáp tải |
| Máy kéo | Kéo cabin lên xuống bằng cáp tải |
| Cáp hành trình | Cung cấp điện và tín hiệu cho cabin |
| Các thiết bị khác | Bảng điều khiển, quạt gió.... |
Dưới đây là sự khác biệt giữa thang máy có phòng máy và không phòng máy:
| Tiêu chí so sánh | Thang máy có phòng máy | Thang máy không phòng máy |
| Yêu cầu về chiều cao & diện tích | - Đòi hỏi khắt khe hơn về chiều cao tổng thể của tòa nhà. - Khó lắp đặt hơn và phải tốn thêm diện tích, chi phí để xây dựng phòng máy. | - Tối ưu không gian: Không yêu cầu khắt khe về chiều cao ngôi nhà do không cần xây thêm phòng máy ở phía trên tầng cao nhất. - Phù hợp với hầu hết mọi không gian, đặc biệt là không gian hạn chế như nhà cải tạo. |
| Điện năng tiêu thụ | Tiêu tốn nhiều điện năng để vận hành hơn do hệ thống máy móc chưa được tinh gọn tối ưu. | Tiết kiệm điện hơn nhờ hệ thống máy móc tinh gọn và tích hợp công nghệ hiện đại |
| Khả năng vận hành & tiếng ồn | Vận hành tạo ra nhiều tiếng ồn và độ rung hơn khi di chuyển. | - Vận hành êm ái, hạn chế tiếng ồn |
| Tác động môi trường | Gây ảnh hưởng đến môi trường nhiều hơn vì phải bảo dưỡng và tra dầu cho động cơ thường xuyên. | Bảo vệ môi trường: Sử dụng động cơ đồng bộ nam châm vĩnh cửu nên không cần tra dầu thường xuyên |
| Tính thẩm mỹ | Thiết kế mang tính truyền thống, ít đa dạng về mẫu mã tích hợp hiện đại hơn. | Tính thẩm mỹ cao: Sở hữu nhiều mẫu mã, đa dạng màu sắc và phong cách thiết kế độc đáo |
| Tốc độ di chuyển | Tốc độ nhanh hơn: Sử dụng công nghệ cáp kéo có đối trọng hoặc piston đẩy thủy lực giúp thời gian di chuyển nhanh hơn | Tốc độ chậm hơn: Do dùng công nghệ trục vít, sự vận hành ăn khớp giữa ren xoắn bánh vít và trục vít mất nhiều thời gian hơn |
| Giá thành & Chi phí | - Giá thành thấp hơn (giá thiết bị rẻ hơn): Tùy thuộc vào nguồn gốc xuất xứ, thương hiệu. - Phát sinh thêm chi phí xây dựng phần thô cho phòng máy. | - Giá thành cao hơn: Do tích hợp nhiều tính năng, công nghệ hiện đại hơn và thường là dòng thang nhập khẩu nguyên chiếc. - Tiết kiệm chi phí xây dựng phòng máy và chi phí lắp đặt cho gia chủ. |
Tùy theo mục đích sử dụng và điều kiện của mỗi gia đình để có thể lựa chọn loại thang máy phù hợp cho gia đình. Nếu bạn vẫn phân vân có nên lắp đặt thang máy có phòng máy hay không, dưới đây chúng tôi đưa ra một số lời khuyên cho bạn.
Khi thi công phòng máy, cần đặc biệt lưu ý đến các yếu tố sau:
Tóm lại, việc lựa chọn thang máy có phòng máy hay không phòng máy phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng thực tế, điều kiện không gian và ngân sách của từng gia đình. Mỗi loại đều có những ưu điểm riêng, vì vậy bạn nên cân nhắc kỹ giữa yếu tố chi phí, thiết kế và tính tiện dụng để đưa ra quyết định phù hợp nhất.
