Tum thang máy là khu vực trên cùng của giếng thang máy, dùng để bố trí phòng máy dành cho thang máy cáp kép. Không gian này sẽ giúp bảo vệ các thiết bị quan trọng của thang máy gồm động cơ và hệ thống điều khiển, đảm bảo khả năng vận hành ổn định, an toàn của thang.
Trong các công trình có thiết kế sẵn khu vực lắp đặt thang máy, tum thang máy thường được tích hợp sẵn trong kết cấu giếng thang để thuận tiện cho việc lắp đặt thiết bị, bảo trì và sửa chữa.
Đối với các dòng thang máy có phòng máy, chiều cao tum thường dao động khoảng 1.800 - 2.500mm hoặc theo yêu cầu riêng của từng hãng sản xuất. Tuy nhiên, đây không phải thông số cố định vì mỗi loại thang máy sẽ có yêu cầu kỹ thuật khác nhau.
Một số yếu tố ảnh hưởng đến kích thước tum thang máy như sau:
Trước khi thi công, chủ đầu tư nên tham khảo bản vẽ kỹ thuật do đơn vị cung cấp thang máy phát hành để xác định chính xác chiều cao tum, tránh phải cải tạo hoặc phát sinh chi phí sửa chữa sau này.
Khi thi công tum thang máy, cần lưu ý những vấn đề sau:
Việc thiết kế chiều cao tum thang máy nên từ 1,3 - 1,5m để đảm bảo không gian thực hiện kỹ thuật thuận lợi cho kỹ thuật viên khi sửa chữa và bảo trì. Độ cao này sẽ dễ dàng thực hiện các thao tác kiểm tra, bảo trì và thay thế các linh kiện của thang máy.
Móc treo thang máy là một thiết bị hình chữ U, được gắn chắc chắn vào trần tum thang máy. Nhiệm vụ của thiết bị này là cố định pa lăng để kéo và nâng các bộ phận nặng như động cơ trong quá trình lắp đặt và bảo trì một cách an toàn, giảm thiểu rủi ro trong quá trình thi công.
Móc treo thang máy cần đạt các tiêu chuẩn sau:
Dầm thép chữ I được thiết kế để gối lên dầm bê tông, đảm bảo sự chắc chắn cho động cơ thang máy. Dầm nên có chiều cao từ 25 - 30cm và có độ rộng cánh từ 10 - 15cm, giúp chịu được tải trọng động cơ an toàn. Mô hình dầm chữ nhật này còn giảm thiểu rung lắc khi thang máy hoạt động.
Xây dựng tum thang máy rộng hơn giếng thang là phương án thiết kế hiệu quả gồm 2 lợi ích chính như sau:
Tum thang máy là khu vực bố trí phòng máy nên cần được thiết kế thông thoáng, hạn chế tác động của nhiệt độ cao đến các thiết bị bên trong. Hệ thống thông gió có vai trò duy trì nhiệt độ phù hợp, giúp động cơ và các bộ phận vận hành ổn định, đặc biệt trong những ngày thời tiết oi nóng.
Bên cạnh đó, cửa tum cần có giải pháp ngăn nước mưa chảy vào phòng máy. Có thể bố trí gờ bê tông cao khoảng 5 - 10 cm tại khu vực cửa để hạn chế nước tràn vào, từ đó giảm nguy cơ gây hư hỏng thiết bị và góp phần kéo dài tuổi thọ của các bộ phận quan trọng.
Tum thang máy có bắt buộc phải xây không?
Trả lời: Không. Tum thang máy không bắt buộc đối với mọi loại thang máy. Việc xây tum hay không phụ thuộc vào công nghệ và yêu cầu kỹ thuật của từng loại thang.
Nhà cải tạo không tum có lắp được thang máy không?
Trả lời: Có, nhiều công trình cải tạo không tum vẫn có thể lắp đặt thang máy nếu lựa chọn giải pháp phù hợp. Điều này giúp hạn chế việc cải tạo kết cấu mái, giảm khối lượng xây dựng và giữ nguyên thiết kế kiến trúc ngôi nhà.
Có nên kết hợp tum thang máy với tum sân thượng?
Trả lời: Có. Việc kết hợp tum thang máy với tum sân thượng là phương án khá phù hợp với nhà phố, đặc biệt khi diện tích xây dựng hạn chế.
Tum thang máy cần được thiết kế phù hợp với cả yêu cầu kỹ thuật và kiến trúc của công trình. Việc xác định đúng kích thước, chiều cao và vị trí tum ngay từ đầu sẽ giúp đảm bảo quá trình lắp đặt, vận hành thang máy cũng như tối ưu diện tích mái. Với nhà phố, có thể cân nhắc kết hợp tum thang máy với tum sân thượng để tạo tổng thể gọn gàng, hài hòa hơn.
